Zarząd odpowiada za podatki spółki: art. 116 Ordynacji
- Kogo dotyczy: członków zarządu spółki z o.o., prostej spółki akcyjnej i spółki akcyjnej, także byłych.
- Warunek: egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, i to wystarczy, że w części.
- Zakres: zaległości z zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia funkcji.
- Obrona: wniosek o upadłość we właściwym czasie, brak winy albo wskazanie majątku spółki.
01Dlaczego to osobna odpowiedzialność
Zarząd spółki kapitałowej może odpowiadać za jej długi w dwóch niezależnych trybach. Pierwszy dotyczy zwykłych wierzycieli i opisałem go przy art. 299 KSH. Drugi dotyczy zaległości wobec fiskusa i wynika z art. 116 Ordynacji podatkowej.
To nie są dwie nazwy tego samego. Różnice są praktyczne i działają na Twoją niekorzyść.
Art. 299 KSH obejmuje tylko spółkę z o.o. Art. 116 Ordynacji obejmuje także prostą spółkę akcyjną i spółkę akcyjną, w tym te w organizacji. Inny jest też katalog obrony, o czym niżej. Uwolnienie się od jednej odpowiedzialności nie zamyka więc automatycznie drugiej.
02Co musi wykazać organ
Ciężar wykazania podstaw odpowiedzialności spoczywa na organie podatkowym. Musi udowodnić trzy rzeczy i dopiero wtedy piłka przechodzi na Twoją stronę.
Drugi punkt kryje niuans, który zaskakuje najczęściej. Ustawa nie wymaga, żeby egzekucja spełzła na niczym w całości. Wystarczy, że okazała się bezskuteczna w części. Jeżeli więc organ odzyskał od spółki połowę zaległości, w pozostałym zakresie może sięgnąć po majątek członków zarządu.
03Co dokładnie mówi przepis
„Za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością […] odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna […]"
Fiskus najpierw idzie po spółkę. Gdy nie odzyska całości, może iść po każdego członka zarządu z osobna, o całą pozostałą kwotę, z jego prywatnego majątku.
Słowo solidarnieOrgan może żądać całej kwoty od jednej wybranej osoby, od kilku albo od wszystkich naraz. Osoba, która zapłaci, rozlicza się potem z pozostałymi. ma tu realne znaczenie. Organ nie dzieli zaległości po równo między członków zarządu. Wybiera tego, od kogo najłatwiej wyegzekwować, a rozliczenia między członkami zarządu to już ich prywatna sprawa.
04Trzy drogi obrony
Odpowiedzialność nie jest automatyczna. Członek zarządu może się uwolnić, jeśli wykaże jedną z okoliczności wskazanych w przepisie. Ciężar dowodu przechodzi wtedy na niego.
Trzecia droga wygląda najprościej i najczęściej zawodzi. Ustawa wymaga wskazania mienia, „z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części". Wskazanie samochodu w leasingu, wierzytelności spornej albo składnika o symbolicznej wartości nie spełnia tego warunku.
Pierwsza droga wymaga z kolei ustalenia jednej daty: dnia, w którym spółka stała się niewypłacalna. Od niego liczy się termin na wniosek.
Wniosek o ogłoszenie upadłości składa się w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, czyli od utraty zdolności do regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Podstawą jest art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego. Ten sam termin decyduje o obronie zarówno przy art. 116 Ordynacji, jak i przy art. 299 KSH.
Odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe spółek kapitałowych oraz przesłanki uwalniające: art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Zakres czasowy odpowiedzialności: art. 116 § 2. Spółka w organizacji bez powołanego zarządu: art. 116 § 3. Rozciągnięcie na byłych członków zarządu: art. 116 § 4. Termin na wniosek o ogłoszenie upadłości: art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe. Zastrzeżenie odpowiedzialności dalej idącej niż cywilna: art. 299 § 3 Kodeksu spółek handlowych.
05Za jakie okresy odpowiadasz
Odpowiadasz za zaległości z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez Ciebie obowiązków członka zarządu. To jest jedyna miara i warto ją zapamiętać dokładnie w tym brzmieniu.
Nie decyduje więc data powstania zobowiązania ani data wydania decyzji przez organ. Decyduje moment, w którym podatek stał się wymagalny. Zobowiązanie powstałe przed Twoim powołaniem, ale płatne w trakcie kadencji, obciąża Ciebie. Zobowiązanie powstałe za Twojej kadencji, ale płatne po odwołaniu, już nie.
Przepisy obejmują wprost także byłych członków zarządu. Rezygnacja ani odwołanie nie kasują odpowiedzialności za okres wcześniejszy. Liczy się faktyczne pełnienie funkcji, a wpis w rejestrze ma znaczenie dowodowe, nie przesądzające. Dlatego przy każdej zmianie w składzie zarządu warto dopilnować, żeby daty w dokumentach i w rejestrze się zgadzały, o czym piszę przy zmianie zarządu w KRS.
06Co robić, żeby mieć czym się bronić
Obrona z art. 116 Ordynacji opiera się na dokumentach, a te trzeba mieć wcześniej. W momencie doręczenia decyzji jest już za późno na ich tworzenie.
Ostatni punkt bywa zaskoczeniem. Były członek zarządu nie ma prawa wglądu w dokumenty spółki tak jak urzędujący, a to właśnie on dostaje decyzję kilka lat później. Kolejność i dobór argumentów w takim postępowaniu decydują o wyniku, a terminy na odwołanie są krótkie. Bieżące prowadzenie spraw zarządu, łącznie z dokumentowaniem decyzji, prowadzę w ramach obsługi korporacyjnej spółek.
Stan prawny: 10 sierpnia 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny. Odpowiedzialność podatkową ustala organ w decyzji, na podstawie okoliczności dotyczących konkretnej spółki i członka zarządu.
Mateusz Kozłowski
Zajmuję się prawem spółek, rejestrami przedsiębiorców i codzienną obsługą firm. Pracuję w 100% online, z klientami z całej Polski. Ten artykuł ma charakter informacyjny. Sytuacja każdej spółki jest inna, więc jeśli sprawa dotyczy Ciebie, oceńmy ją indywidualnie, spokojnie i konkretnie.
Dostałeś zawiadomienie o wszczęciu postępowania?
Ocenię, czy organ wykazał wszystkie przesłanki, która droga obrony jest w Twojej sytuacji realna i jakich dokumentów brakuje. Zapraszam do rozmowy o Twojej sprawie.