Spółka z o.o. · dwie osobne odpowiedzi
Kto podpisuje za spółkę
Przy podpisywaniu umowy przez spółkę odpowiedzi wymagają dwa niezależne pytania: czy podpisujący ma umocowanie oraz czy czynność wymaga dodatkowej zgody wspólników. Można polec na każdym z nich osobno. Umowa podpisana przez właściwe osoby bywa nieważna, bo zabrakło uchwały.
Cztery pytania
Odpowiedzi znajdziesz w KRSTwoja odpowiedź
Dwie osiePonieważ drugą stroną jest członek zarządu, poniższa zasada wyprzedza zwykły sposób reprezentacji wpisany do KRS. Nie ma znaczenia, czy reprezentacja jest samodzielna czy łączna.
Jedyny członek zarządu, samodzielnie
Przy zarządzie jednoosobowym oświadczenie w imieniu spółki składa jedyny członek zarządu. Jeżeli w spółce ustanowiono prokurenta, może on działać w granicach prokury, niezależnie od zarządu.
Jeden członek zarządu, samodzielnie
Skoro umowa spółki przewiduje reprezentację samodzielną, wystarczy podpis jednego członka zarządu. Warto to potwierdzić w aktualnym odpisie z KRS, bo sposób reprezentacji bywa zmieniany przy okazji zmian w zarządzie.
Dwie osoby łącznie
Przy reprezentacji łącznej potrzebne są dwa podpisy: dwóch członków zarządu albo członka zarządu razem z prokurentem. Jeden podpis nie wystarczy, nawet jeśli złożył go prezes.
Skąd ta zasada: jeżeli umowa spółki nie określa sposobu reprezentacji, przy zarządzie wieloosobowym stosuje się regułę ustawową, czyli współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem.
Najpierw sprawdź sposób reprezentacji
Nie zgaduj. W odpisie z KRS wejdź do działu drugiego, do rubryki dotyczącej organu uprawnionego do reprezentacji podmiotu. Jest tam pozycja „Sposób reprezentacji" i to ona rozstrzyga.
Gdy umowa spółki milczy: przy zarządzie wieloosobowym obowiązuje reguła ustawowa, czyli dwóch członków zarządu albo członek zarządu łącznie z prokurentem. Przy zarządzie jednoosobowym podpisuje jedyny członek zarządu.
Nie zarząd, tylko rada nadzorcza albo pełnomocnik
W umowie między spółką a członkiem zarządu, a także w sporze z nim, spółki nie reprezentuje zarząd. Robi to rada nadzorcza albo pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Członek zarządu podpisuje wtedy wyłącznie we własnym imieniu, jako druga strona.
Wyjątek: gdy jedyny wspólnik jest zarazem jedynym członkiem zarządu, tej zasady się nie stosuje, ale czynność między nim a spółką wymaga formy aktu notarialnego. Rozbiór tego zagadnienia znajdziesz w tekście o umowie spółki z członkiem zarządu.
Zarząd albo pełnomocnik z jednomyślnej uchwały
Spółka z o.o. w organizacji powstaje z chwilą zawarcia umowy spółki i może działać przed wpisem do rejestru. Reprezentuje ją zarząd albo pełnomocnik powołany jednomyślną uchwałą wspólników. Wymóg jednomyślności jest tu istotny i bywa pomijany.
Likwidatorzy, nie zarząd
Z chwilą otwarcia likwidacji spółkę reprezentują likwidatorzy. Zarząd przestaje pełnić tę rolę, nawet jeśli likwidatorami są te same osoby. Sposób reprezentacji przez likwidatorów jest ujawniony w KRS i to jego trzeba sprawdzić.
Uwaga na zakres: czynności likwidacyjne służą zakończeniu spraw spółki. Nowe umowy wykraczające poza ten cel wymagają odrębnej oceny.
Ustawa nie wymaga uchwały
Przy zwykłej umowie handlowej Kodeks spółek handlowych nie wymaga zgody wspólników. Zostaje jednak drugie źródło wymogów: sama umowa Twojej spółki. Bywa, że zastrzega ona zgodę dla umów powyżej określonej kwoty albo dla określonych rodzajów transakcji.
Skutek braku zgody wymaganej tylko umową spółki: czynność pozostaje ważna, ale nie wyklucza to odpowiedzialności członków zarządu wobec spółki za naruszenie umowy spółki.
Wymagana uchwała wspólników
Nabycie i zbycie nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości wymaga uchwały wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. To jeden z niewielu przypadków, w których umowa spółki może ten wymóg wyłączyć.
Skutek braku uchwały: czynność jest nieważna. Jest jednak ratunek: zgodę można wyrazić także po złożeniu oświadczenia, nie później niż w terminie dwóch miesięcy, a potwierdzenie działa wstecz od chwili dokonania czynności.
Wymagana uchwała wspólników
Zbycie i wydzierżawienie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, a także ustanowienie na nich ograniczonego prawa rzeczowego, wymaga uchwały wspólników. Tego wymogu umowa spółki nie wyłącza.
Skutek braku uchwały: czynność jest nieważna, z możliwością potwierdzenia w terminie dwóch miesięcy od złożenia oświadczenia, ze skutkiem wstecznym.
Uchwała wymagana, ale skutek jest inny
Rozporządzenie prawem lub zaciągnięcie zobowiązania o wartości dwukrotnie przewyższającej wysokość kapitału zakładowego wymaga uchwały wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.
Tu jest najczęstsza pomyłka: przepis wprost wyłącza stosowanie zasady o nieważności. Brak uchwały nie unieważnia tej czynności. Umowa wiąże, a otwarta pozostaje odpowiedzialność zarządu wobec spółki. To zupełnie inny skutek niż przy nieruchomości.
Wymagana uchwała, jeśli przekroczone są oba progi
Umowa o nabycie dla spółki nieruchomości, udziału w nieruchomości albo środków trwałych za cenę przewyższającą jedną czwartą kapitału zakładowego, nie niższą jednak od 50 000 zł, zawarta przed upływem dwóch lat od dnia zarejestrowania spółki, wymaga uchwały wspólników. Wyjątek: gdy taka umowa była przewidziana w umowie spółki.
Oba progi muszą być spełnione naraz: ponad jedna czwarta kapitału oraz co najmniej 50 000 zł. Przy kapitale 5 000 zł jedna czwarta to 1 250 zł, więc w praktyce decyduje próg 50 000 zł. Skutek braku uchwały: nieważność, z możliwością potwierdzenia w dwa miesiące.
Narzędzie nie widzi umowy Twojej spółki, a to ona może zmieniać sposób reprezentacji, wyłączać albo dodawać wymóg zgody i wprowadzać własne progi kwotowe. Nie ocenia też zakresu prokury, która ma ustawowe ograniczenia, ani szczególnych sytuacji: konfliktu interesów, działania rzekomego organu, czynności z podmiotem powiązanym czy wymogów wynikających z innych ustaw. Odpowiedź pokazuje regułę podstawową i jest materiałem informacyjnym, nie poradą w indywidualnej sprawie.
Reprezentacja przy zarządzie wieloosobowym: art. 205 Kodeksu spółek handlowych. Umowa i spór z członkiem zarządu oraz wyjątek dla jedynego wspólnika: art. 210 § 1 i § 2 KSH. Spółka w organizacji: art. 161 § 2 KSH. Sprawy wymagające uchwały wspólników: art. 228 KSH, w tym zbycie i wydzierżawienie przedsiębiorstwa oraz nabycie i zbycie nieruchomości. Nabycie nieruchomości lub środków trwałych w pierwszych dwóch latach: art. 229 KSH. Wartość ponad dwukrotność kapitału zakładowego wraz z wyłączeniem skutku nieważności: art. 230 KSH. Skutki braku zgody, termin dwóch miesięcy i moc wsteczna potwierdzenia: art. 17 § 1, § 2 i § 3 KSH.
Rozbiór dokumentu zgromadzenia znajdziesz w anatomii uchwał, a terminy rejestrowe w kalkulatorze terminów. Szerzej o umowach z członkiem zarządu piszę w osobnym artykule.
Sprawdzę to na umowie Twojej spółki
Reguła podstawowa to jedno, a treść Twojej umowy spółki to drugie. Prześlij dokumenty, a powiem, kto ma podpisać i czego jeszcze potrzeba, zanim złożycie podpisy.